Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT) Προσθίου και Οπισθίου Ημιμορίου

Η Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT – Optical Coherence Tomography) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη σύγχρονη οφθαλμολογία. Πρόκειται για μια μη επεμβατική, ανώδυνη και εξαιρετικά ακριβή απεικονιστική εξέταση, η οποία επιτρέπει τη λεπτομερή μελέτη των εσωτερικών δομών του οφθαλμού, χωρίς να απαιτείται επαφή με το μάτι ή χρήση ακτινοβολίας.

Με τη βοήθεια ειδικής τεχνολογίας φωτός, το OCT δημιουργεί εικόνες υψηλής ανάλυσης, αντίστοιχες με λεπτές τομές των οφθαλμικών ιστών. Με τον τρόπο αυτό, ο οφθαλμίατρος μπορεί να εξετάσει με μεγάλη ακρίβεια τον αμφιβληστροειδή, την ωχρά κηλίδα, το οπτικό νεύρο, την υαλοειδοαμφιβληστροειδική επιφάνεια, αλλά και δομές του προσθίου ημιμορίου, όπως ο κερατοειδής και η γωνία του προσθίου θαλάμου.

Η δυνατότητα ανίχνευσης ακόμη και πολύ μικρών ανατομικών μεταβολών καθιστά το OCT ιδιαίτερα πολύτιμο τόσο για την έγκαιρη διάγνωση οφθαλμικών παθήσεων όσο και για την παρακολούθηση της εξέλιξής τους και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

OCT ωχράς κηλίδας και αμφιβληστροειδούς

Η ωχρά κηλίδα είναι η περιοχή του αμφιβληστροειδούς που ευθύνεται για την ευκρινή κεντρική όραση, η οποία είναι απαραίτητη για δραστηριότητες όπως το διάβασμα, η οδήγηση και η αναγνώριση προσώπων.

Η εξέταση OCT επιτρέπει την αναλυτική απεικόνιση των στιβάδων της ωχράς κηλίδας και συμβάλλει στη διάγνωση παθήσεων όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, το διαβητικό οίδημα, η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη, η οπή της ωχράς κηλίδας, η κεντρική ορώδης χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια και οι αγγειακές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς.

Επιπλέον, παρέχει τη δυνατότητα αντικειμενικής παρακολούθησης της πορείας αυτών των παθήσεων και της ανταπόκρισης σε θεραπείες, όπως οι ενδοϋαλοειδικές εγχύσεις φαρμάκων.

 

OCT οπτικού νεύρου και γλαυκώματος

Το OCT αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διάγνωση και παρακολούθηση του γλαυκώματος, μιας χρόνιας πάθησης που μπορεί να προκαλέσει προοδευτική βλάβη του οπτικού νεύρου.

Με την εξέταση καταγράφεται το πάχος της στιβάδας των νευρικών ινών του αμφιβληστροειδούς (RNFL), ενώ αξιολογείται και η στιβάδα των γαγγλιακών κυττάρων. Οι μετρήσεις αυτές βοηθούν στην αναγνώριση δομικών αλλοιώσεων, οι οποίες ενδέχεται να εμφανιστούν πριν από την εκδήλωση αντιληπτών συμπτωμάτων.

Η σύγκριση διαδοχικών εξετάσεων επιτρέπει στον οφθαλμίατρο να παρακολουθεί πιθανές μεταβολές και να αξιολογεί την πορεία της νόσου, σε συνδυασμό με την οφθαλμολογική εξέταση, τη μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και τα οπτικά πεδία.

OCT προσθίου ημιμορίου

Η τεχνολογία OCT χρησιμοποιείται επίσης για τη λεπτομερή μελέτη των προσθίων δομών του οφθαλμού, ιδιαίτερα του κερατοειδούς, του προσθίου θαλάμου και της γωνίας του.

Η εξέταση αυτή προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για την ανατομία και το πάχος του κερατοειδούς, συμβάλλοντας στην αξιολόγηση παθήσεων του κερατοειδούς, στον προεγχειρητικό έλεγχο και στη μετεγχειρητική παρακολούθηση ορισμένων οφθαλμολογικών επεμβάσεων.

Παράλληλα, η απεικόνιση της γωνίας του προσθίου θαλάμου μπορεί να προσφέρει χρήσιμα στοιχεία κατά τη διερεύνηση ασθενών με στενή γωνία και κίνδυνο γλαυκώματος κλειστής γωνίας.

OCT Αγγειογραφία (OCT-A) – Αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό

Μία από τις σημαντικότερες νεότερες εφαρμογές της τεχνολογίας είναι η OCT Αγγειογραφία (OCT-A – Optical Coherence Tomography Angiography), η οποία επιτρέπει την απεικόνιση της μικροκυκλοφορίας του αμφιβληστροειδούς και του χοριοειδούς χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικής ουσίας.

Η εξέταση βασίζεται στην ανίχνευση της κίνησης των ερυθρών αιμοσφαιρίων μέσα στα μικροσκοπικά αγγεία. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται λεπτομερείς εικόνες των διαφορετικών αγγειακών δικτύων του αμφιβληστροειδούς.

Η OCT-A είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη διερεύνηση παθήσεων όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και οι αγγειακές αποφράξεις του αμφιβληστροειδούς. Επιτρέπει την αναγνώριση παθολογικών νεοαγγειακών δικτύων και περιοχών μειωμένης αιμάτωσης, προσφέροντας πρόσθετες πληροφορίες για τη διάγνωση και την παρακολούθηση.

Το σημαντικό πλεονέκτημα της OCT-A είναι ότι πραγματοποιείται γρήγορα, χωρίς ένεση σκιαγραφικού και χωρίς τους κινδύνους που συνδέονται με τη χορήγησή του. Αν και σε πολλές περιπτώσεις περιορίζει την ανάγκη διενέργειας κλασικής φλουοροαγγειογραφίας, δεν την αντικαθιστά πλήρως, καθώς η τελευταία εξακολουθεί να είναι απαραίτητη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν χρειάζεται να αξιολογηθεί η διαρροή από παθολογικά αγγεία.

Πώς πραγματοποιείται η εξέταση;

Η εξέταση OCT πραγματοποιείται με τον ασθενή καθισμένο μπροστά σε ένα ειδικό απεικονιστικό μηχάνημα. Ο εξεταζόμενος τοποθετεί το πηγούνι και το μέτωπό του στα κατάλληλα στηρίγματα και κοιτάζει ένα φωτεινό σημείο για λίγα δευτερόλεπτα, ενώ η συσκευή καταγράφει τις εικόνες.

Η διαδικασία είναι ανώδυνη, δεν απαιτεί επαφή με τον οφθαλμό και συνήθως ολοκληρώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να χρειαστεί διαστολή της κόρης με οφθαλμικές σταγόνες, ανάλογα με την πάθηση και τις απαιτήσεις της εξέτασης.

Οι εικόνες αξιολογούνται από τον οφθαλμίατρο και μπορούν να αποθηκευτούν, ώστε να συγκρίνονται με μεταγενέστερες εξετάσεις.

Χάρη στην ακρίβεια, την ασφάλεια και τη δυνατότητα επαναλαμβανόμενων μετρήσεων, η Οπτική Τομογραφία Συνοχής και η OCT Αγγειογραφία αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης οφθαλμολογικής φροντίδας, συμβάλλοντας στην έγκαιρη διάγνωση, στην εξατομίκευση της θεραπείας και στη μακροχρόνια προστασία της όρασης.

Θέλετε να μάθετε περισσότερα για την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας;
Κατεβάστε το ενημερωτικό εντυπο για τις παθήσεις της ωχράς κηλίδας εδώ