Τι είναι o κερατόκωνος;
Ο κερατοειδής είναι η εξωτερική διάφανη στιβάδα του οφθαλμού, η οποία κανονικά είναι ομαλή και σφαιρική.
Στα μάτια με κερατόκωνο, ο κερατοειδής έχει κωνικό σχήμα.
Επιπλέον, η επιφάνεια του είναι ανώμαλη, με αποτέλεσμα οι εικόνες που διαπερνούν τον κερατοειδή και προβάλλονται στον αμφιβληστροειδή να είναι θολές και παραμορφωμένες.
Λόγω της ανώμαλης επιφάνειας, η όραση δεν μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά.
Ο κερατόκωνος συνήθως παρουσιάζεται στην εφηβεία και εξελίσσεται μέχρι το 35ο-40ο έτος της ζωής και σχετίζεται με κάποια ανωμαλία στη σύνθεση του κολλαγόνου του κερατοειδή.
Στα αρχικά στάδια του κερατόκωνου, ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιήσει ημίσκληρους (αεροδιαπερατούς) φακούς επαφής για να έχει καλύτερη όραση.
Ο ημίσκληρος φακός επαφής "επιπεδώνει" και εξομαλύνει την ανώμαλη επιφάνεια του κερατοειδή προσφέροντας καθαρότερη όραση.
Ο κερατόκωνος και η κερατεκτασία αντιμετωπίζονται με διασύνδεση κερατοειδούς στο ξεκίνημα τους, αποφεύγοντας με αυτό τον τρόπο, μια μελλοντική μεταμόσχευση κερατοειδούς.
Τι είναι η κερατεκτασία;
Η κερατεκτασία είναι η εκτάνυση του κεντρικού κερατοειδούς μετά από διαθλαστική επέμβαση με excimer laser, κυρίως δε μετά από lasik.
Παρατηρείται προοδευτική αύξηση της μυωπίας και μείωση της όρασης.
Η κερατεκτασία παρατηρείται συνήθως σε μάτια με λεπτό κερατοειδή που παρουσιάζουν τοπογραφικές ανωμαλίες.
Σήμερα, λόγω των αυστηρότερων ενδείξεων για lasik και την δημιουργία του κερατικού με femtosecond Laser, η κερατεκτασία δεν είναι πολύ συχνή.
Πως αντιμετωπίζονται;
Ο κερατόκωνος μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματικός σε αρχικά στάδια και να εμφανιστεί ως ένας αστιγματισμός που αυξάνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Μπορεί να διαγνωστεί με μια ειδική εξέταση, την τοπογραφία κερατoειδούς.
Η κερατεκτασία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί αμέσως μετά την διάγνωση με διασύνδεση κερατοειδούς.
Ο προχωρημένος κερατόκωνος αντιμετωπίζεται χειρουργικά, ανάλογα με το στάδιο εξέλιξης του.
Σε ήπιες μορφές εφαρμόζεται υπεριώδης ακτινοβολία με διάλυμα ριβοφλαβίνης για την σκλήρυνση του κερατοειδή.
Σε άλλες περιπτώσεις τοποθετούνται ενδοκερατικοί δακτύλιοι μέσα στο στρώμα του κερατοειδή.
Σε πιο προχωρημένες μορφές χρειάζεται να γίνει τμηματική ή ολική (διαμπερής) μεταμόσχευση κερατοειδούς.
Διασύνδεση Κερατοειδούς (Corneal Cross-Linking - CXL)
Σε ήπιες μορφές κερατόκωνου σε εξέλιξη, εφαρμόζεται υπεριώδης ακτινοβολία χαμηλής έντασης με έγχυση ριβοφλαβίνης για την σκλήρυνση του κερατοειδή.
Η επέμβαση αυτή ονομάζεται "Διασύνδεση κερατοειδούς" ή "Corneal Cross-Linking" στα αγγλικά.
Σκοπός της επέμβασης αυτής είναι να σταματήσει η εξέλιξη του κερατόκωνου, ο οποίος σε προχωρημένες μορφές μπορεί να οδηγήσει σε προοδευτική λέπτυνση ή ακόμα και σε διάτρηση, με πολύ σοβαρές συνέπειες για την όραση.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης οι πρόσθιες στιβάδες του κερατοειδή θερμαίνονται με υπεριώδη ακτινοβολία χαμηλής έντασης, αφού προηγουμένως έχουν διαποτιστεί με μια βιταμίνη, την ριβοφλαβίνη.
Η όλη διαδικασία είναι ανώδυνη.
Μετεγχειρητικά, μπορεί να υπάρχουν ήπιες ενοχλήσεις για μερικές ημέρες.
Ενδοκερατικοί Δακτύλιοι
Η ένθεση ενδοκερατοειδικών δακτυλίων αποσκοπεί στην επιπέδωση και εξομάλυνση της επιφάνειας του κερατοειδή, προσφέροντας καλύτερη όραση σε ασθενείς που δεν χρειάζονται μεταμόσχευση.
Οι ενδοκερατικοί δακτύλιοι είναι μικροσκοπικά πλαστικά ημικύκλια που τοποθετούνται στο εσωτερικό του στρώματος του κερατοειδή.
Η χρήση τους ενδείκνυται σε μάτια με κερατόκωνο, στα οποία ο κεντρικός κερατοειδής είναι διαυγής και η κερατομετρική καμπυλότητα τους δεν υπερβαίνει τις 58 Διοπτρίες.
Τα ενθέματα τοποθετούνται μέσα σε μικρά τοξοειδή τούνελ που δημιουργούνται με την βοήθεια μιας συσκευής laser, του femtolaser.
Η επέμβαση είναι αναστρέψιμη.
Μπορεί να συνδυαστεί με την διασύνδεση κολλαγόνου.