Ο πόνος στο μάτι είναι ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, από έναν απλό ερεθισμό της οφθαλμικής επιφάνειας μέχρι σοβαρές παθήσεις που απειλούν την όραση.

Η συχνότερη αιτία είναι κάποιος επιφανειακός ερεθισμός, όπως η ξηροφθαλμία, η είσοδος ξένου σώματος ή ένας μικρός τραυματισμός του κερατοειδούς. Σε άλλες περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να οφείλεται σε φλεγμονή του εσωτερικού του ματιού ή σε απότομη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης.

Όταν ο πόνος είναι έντονος ή συνοδεύεται από ερυθρότητα, φωτοφοβία ή μείωση της όρασης, απαιτείται άμεση οφθαλμολογική εξέταση. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές.

Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες πόνου στο μάτι;

Ξηροφθαλμία: Προκαλεί κάψιμο, τσούξιμο, αίσθημα ξένου σώματος και περιστασιακή θόλωση της όρασης. Τα συμπτώματα συχνά επιδεινώνονται μετά από παρατεταμένη χρήση ηλεκτρονικών οθονών και μπορούν να ανακουφιστούν με κατάλληλα τεχνητά δάκρυα.

Ξένο σώμα ή εκδορά κερατοειδούς: Ένας μικρός τραυματισμός της επιφάνειας του κερατοειδούς μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα έντονο πόνο, δακρύρροια, φωτοφοβία και δυσκολία στο άνοιγμα του ματιού.

Επιπεφυκίτιδα: Η φλεγμονή του επιπεφυκότα συνήθως προκαλεί ερυθρότητα, κάψιμο, εκκρίσεις και ήπια ενόχληση. Ο έντονος πόνος δεν είναι χαρακτηριστικός μιας απλής επιπεφυκίτιδας και απαιτεί διερεύνηση.

Ποιες σοβαρές παθήσεις προκαλούν οφθαλμικό πόνο;

Κερατίτιδα: Η φλεγμονή ή λοίμωξη του κερατοειδούς μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, ερυθρότητα, φωτοφοβία και μείωση της όρασης. Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η μικροβιακή κερατίτιδα σε χρήστες φακών επαφής, η οποία απαιτεί άμεση θεραπεία.

Ιρίτιδα – Ραγοειδίτιδα: Πρόκειται για φλεγμονή στο εσωτερικό του οφθαλμού, η οποία συχνά συνοδεύεται από βαθύ πόνο, έντονη φωτοφοβία και θόλωση της όρασης.

Οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας: Η απότομη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης μπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά έντονο πόνο, κεφαλαλγία, ναυτία, ερυθρότητα και φωτεινές άλω γύρω από τα φώτα. Αποτελεί επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Σκληρίτιδα: Είναι μια σοβαρή φλεγμονή του σκληρού χιτώνα του ματιού, η οποία μπορεί να προκαλεί βαθύ, επίμονο πόνο και συχνά σχετίζεται με συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα.

Ενδοφθαλμίτιδα: Σπάνια αλλά ιδιαίτερα σοβαρή ενδοφθάλμια λοίμωξη, η οποία μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργική επέμβαση ή ενδοϋαλοειδική ένεση. Η εμφάνιση πόνου, ερυθρότητας ή μειωμένης όρασης μετά από τέτοια επέμβαση χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση.

Μπορεί ο πόνος να προέρχεται από άλλη περιοχή;

Ο πόνος γύρω ή πίσω από το μάτι δεν οφείλεται πάντοτε σε οφθαλμολογική πάθηση. Μπορεί να σχετίζεται με ημικρανία, αθροιστική κεφαλαλγία ή παθήσεις των παραρρινίων κόλπων.

Η οπτική νευρίτιδα μπορεί επίσης να προκαλεί πόνο κατά τις κινήσεις του ματιού, συνήθως σε συνδυασμό με διαταραχές της όρασης.

Πότε πρέπει να εξεταστείτε επειγόντως;

Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια όταν ο πόνος είναι έντονος, εμφανίζεται ξαφνικά ή συνοδεύεται από μείωση της όρασης, φωτοφοβία, σοβαρή ερυθρότητα, κεφαλαλγία ή ναυτία.

Επείγουσα εξέταση χρειάζεται επίσης μετά από τραυματισμό, σε χρήστες φακών επαφής με επώδυνο κόκκινο μάτι και μετά από πρόσφατη οφθαλμολογική επέμβαση.

Σε περίπτωση επαφής με χημική ουσία, ξεκινήστε αμέσως έκπλυση του ματιού με άφθονο τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 λεπτά και αναζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η οφθαλμολογική εξέταση περιλαμβάνει έλεγχο της οπτικής οξύτητας, του κερατοειδούς, του προσθίου θαλάμου και της ενδοφθάλμιας πίεσης.

Με τη σχισμοειδή λυχνία και ειδικές χρωστικές μπορούν να εντοπιστούν μικροτραυματισμοί, φλεγμονές ή λοιμώξεις. Ανάλογα με τα ευρήματα, μπορεί να απαιτηθούν πρόσθετες εξετάσεις.

Τι πρέπει να αποφύγετε;

Μην τρίβετε το μάτι και μην χρησιμοποιείτε αυθαίρετα αντιβιοτικά, κορτιζονούχα ή αναισθητικά κολλύρια. Εάν φοράτε φακούς επαφής, αφαιρέστε τους και μην τους επανατοποθετήσετε μέχρι την οφθαλμολογική αξιολόγηση.

Ο οφθαλμικός πόνος δεν πρέπει να υποτιμάται. Η έγκαιρη αναγνώριση της αιτίας και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση είναι καθοριστικές για την προστασία της όρασης.